Лінкі ўнівэрсальнага доступу

«Гэта была вельмі варожая атмасфэра». Дырэктар Ryanair расказаў, як улады Беларусі ціснулі на капітана самалёта і экіпаж


Галоўны выканаўчы дырэктар Ryanair Майкл О Ліры

Галоўны выканаўчы дырэктар Ryanair Майкл О Ліры ў аўторак даваў паказаньні спэцыяльнаму камітэту транспарту ў Палаце грамадаў Вялікай Брытаніі пра інцыдэнт з рэйсам Атэны – Вільня, паведамляе газэта The Irish Times.

Што сказаў О Ліры:

  • адхіленьне рэйсу было «наўмысным парушэньнем усіх міжнародных авіяцыйных правілаў»;
  • беларускія авіядыспэтчары заявілі лётнаму экіпажу, што яны атрымалі «рэальную пагрозу таго, што калі самалёт увойдзе ў паветраную прастору Літвы ці паспрабуе прызямліцца ў аэрапорце Вільні, на борце выбухне бомба»;
  • капітан «неаднаразова» прасіў Менск даць адкрытую лінію сувязі з цэнтрам кіраваньня апэрацыямі Ryanair у Варшаве, але яму сказалі: «Ryanair не адказвае», — што было «абсалютнай няпраўдай»;
  • лайнэр мог прызямліцца ў Польшчы ці іншых краінах Балтыі, пілёта наўпрост не абавязвалі саджаць самалёт у Менску. Але на капітана чынілі «сур’ёзны ціск», каб ён прызямліўся менавіта ў Менску. «Яго не абавязвалі рабіць гэта [саджаць самалёт у Менску], аднак ён ня меў іншай альтэрнатывы»;
  • пасьля пасадкі ў салён зайшлі «некалькі невядомых асобаў зь відэакамэрамі», якія «неаднаразова спрабавалі прымусіць экіпаж пацьвердзіць на відэа, што ён добраахвотна накіраваўся ў Менск», але «экіпаж адмовіўся зрабіць гэта»;
  • пасажыраў і экіпаж даставілі ў будынак аэравакзалу, а капітан застаўся на борце самалёта, але кожны раз, калі ён пакідаў кабіну, яго суправаджаў узброены ахоўнік. «Гэта была вельмі варожая атмасфэра».

О Ліры заявіў, што палітыка забароны палётаў — не ў інтарэсах авіяцыйнай галіны і пасажыраў, але немагчыма дазволіць сытуацыі, калі авіяперавозьнікі ды іхныя кліенты рызыкуюць быць выкрадзенымі пад фальшывай маркай, таму «беларускія і/альбо расейскія ўлады» павінны гарантаваць, што падобнае больш ніколі не паўторыцца.

У лісьце камітэту амбасадар Беларусі ў Вялікай Брытаніі Максім Ермаловіч напісаў, што ўлады Беларусі «прынялі ўсе неабходныя захады для гарантаваньня бясьпекі пасажыраў». Ён дадаў, што санкцыі супраць «Белавія» «выходзяць далёка за межы духу супрацы і ўзаемадапамогі».

Амбасадар Ермаловіч быў запрошаны ўзяць удзел у сэсіі, але заявіў, што «ўся адпаведная інфармацыя, якая тычыцца аварыйнай пасадкі», была пададзена ўраду Вялікай Брытаніі і авіяцыйным уладам «адразу пасьля інцыдэнту».

Даклад ICAO аб інцыдэнце з самалётам кампаніі, у выніку якога былі затрыманыя Раман Пратасевіч і Соф’я Сапега, абяцаюць падаць у бліжэйшыя два тыдні.

Прадстаўнікі Дэпартамэнту авіяцыі Міністэрства транспарту і камунікацыяў Беларусі, Сьледчага камітэту, Міністэрства абароны, Дзяржаўнага памежнага камітэту напярэдадні далі прэс-канфэрэнцыю ў Менску.

На ёй камандуючы вайскова-паветранымі сіламі і войскамі супрацьпаветранай абароны Ўзброеных сілаў Беларусі Ігар Голуб заявіў, што інфармацыя пра тое, што пілёту самалёта Ryanair нібыта пагражаў зьнішчальнік, патрабуючы сесьці ў Менску, хлусьлівая, але пацьвердзіў, што зьнішчальнік сапраўды быў падняты ў паветра.

«Гэта быў не перахоп, МІГ-29 не падыходзіў да „Боінга-737“, ніякага прымусовага развароту і прымусовай пасадкі не было, зьнішчальнік не прымушаў самалёт Ryanair сесьці ў Беларусі, — заявіў Голуб, паводле якога зьнішчальнік знаходзіўся за больш як сто кілямэтраў ад самалёта. — Пілёту былі выдадзеныя рэкамэндацыі, а не загад. Было сказана: мы вам толькі рэкамэндуем, а камандзір сам прыняў рашэньне разьвярнуцца і пайсьці ў аэрапорт Менск-2».

Інцыдэнт з самалётам Ryanair, затрыманьне блогера Пратасевіча і рэакцыя ў сьвеце. Сьцісла

  • 23 траўня прыкладна пасьля 14:00 беларускага часу ў прэс-службе Менскага аэрапорту заявілі пра тэрміновую пасадку самалёта Ryanair, які рухаўся маршрутам Атэны — Вільня.
  • Паводле FlightRadar, самалёт праляцеў амаль над усёй тэрыторыяй заходняй часткі Беларусі і недалёка ад мяжы зь Літвой павярнуў у бок Менску.
  • Згодна з інфармацыяй прэс-службы аэрапорту, пілёты паведамілі пра мінаваньне. Самалёт пасьпяхова прызямліўся. Сьледчы камітэт Беларусі пачаў крымінальную справу за заведама ілжывае паведамленьне пра небясьпеку.
  • Апэратар міжнародных аэрапортаў Літвы паведаміў, што самалёт зьдзейсьніў тэрміновую пасадку з прычыны канфлікту паміж пасажырам і адным з чальцоў экіпажу.
  • Пазьней Ryanair заявіла, што атрымала наказ пасадзіць лайнэр у Менску ад беларускіх дыспэтчараў. У прэс-службе Нацыянальнага аэрапорту Менск пацьвердзілі, што пра пагрозу на борце экіпажу Ryanair паведаміла «Белаэранавігацыя».
  • На распараджэньне Аляксандра Лукашэнкі дзеля суправаджэньня самалёта ў неба паднялі вайсковы зьнішчальнік МіГ-29. Пазьней галоўная дарадца прэзыдэнта Літвы ў замежнай палітыцы паведаміла, што беларускія ўлады таксама паднялі гелікоптэр Мі-24.
  • У Менскім аэрапорце паведамілі, што на борце знаходзіліся 123 пасажыры. Пазьней стала вядома, што было яшчэ некалькі пасажыраў, якія пасьля экстранай пасадкі засталіся ў Беларусі і не паляцелі далей у Вільню.
  • Сярод пасажыраў самалёта быў блогер, аўтар тэлеграм-каналу «Беларусь головного мозга» і былы галоўны рэдактар каналаў Nexta Раман Пратасевіч, якога ўлады Беларусі ўнесьлі ў «сьпіс тэрарыстаў» за «арганізацыю масавых беспарадкаў».
  • Пратасевіча, які пісаў пра меркаванае сачэньне за ім у аэрапорце Атэнаў, затрымалі ў Менску.
  • У МЗС Літвы выклікалі часовага паверанага ў справах Беларусі ў Літве. Прэзыдэнт Літвы Гітанас Наўседа заявіў, што самалёт прымусілі да пасадкі ў Менску.
  • Дзеяньні ўладаў Беларусі асудзілі многія эўрапейскія лідэры, прыгразілі сур’ёзнымі наступствамі.
  • Пасьля больш як 7 гадзінаў чаканьня каля 20:17 самалёт вылецеў зь Менску ў Вільню і каля 21:30 прызямліўся ў Вільні.
  • Разам з Пратасевічам у Менску затрымалі ягоную дзяўчыну, грамадзянку Расеі.
  • 24 траўня саміт Эўразьвязу запатрабаваў новых эканамічных санкцый супраць уладаў Беларусі і забароны палётаў
  • Увечары 24 траўня дзяржаўныя тэлеканалы Беларусі паказалі Рамана Пратасевіча, які кажа пра сваю віну ў арганізацыі масавых акцый у Менску. Сваякі і сябры журналіста адразу зьвярнулі ўвагу на сінякі на яго твары і неўласьцівую інтанацыю, што можа сьведчыць пра магчымыя доўгія катаваньні.
  • Шэраг дзяржаў і авіякампаній забаранілі палёты ў Беларусь і ў беларускай паветранай прасторы пасьля захопу Рамана Пратасевіча. Яны заяўляюць, што падобныя захады прымаюцца дзеля бясьпекі ўласных грамадзян.
  • 28 траўня Пратасевіча зьмясьцілі ў СІЗА КДБ. Таксама там знаходзіцца і дзяўчына журналіста Соф’я Сапега, якую абвінавачваюць у «распальваньні варожасьці». Адвакат толькі на пяты дзень здолела трапіць да Рамана. Зь яе ўзялі падпіску аб неразгалошваньні дэталяў.
  • Таксама 28 траўня генэральны сакратар NATO Енс Столтэнбэрг заявіў пра магчымую датычнасьць Масквы да згону самалёту. 31 траўня Паўночнаатлянтычны альянс абмежаваў доступ у сваю штаб-кватэру ў Брусэлі 5 акрэдытаваным беларускім дыпляматам.
  • Міжнародная арганізацыя цывільнай авіяцыі (ICAO) заявіла пра пачатак уласнага расьсьледаваньня інцыдэнту.
  • 29 траўня ЗША прыпынілі пагадненьне пра авіязносіны зь Беларусьсю і заявілі пра падрыхтоўку новых санкцый супраць Лукашэнкі і ягонага атачэньня.
  • Паштовы сэрвіс Proton зьняпраўдзіў вэрсію, высунутую афіцыйным Менскам аб лістах з інфармацыяй пра ілжывае мініраваньне, якія нібыта даслалі са швэйцарскіх сэрвэраў у некалькі аэрапортаў. Ліст быў толькі адзін. Раней сваю датычнасьць да пагроз выбуху абверг палестынскі блёк ХАМАС, а СМІ высьветлілі, што ліст з пагрозамі прыйшоў толькі праз 24 хвіліны пасьля папярэджаньня дыспэтчара.
  • Пасьля шэрагу забарон колькасьць палётаў «Белавія» за тыдзень упала адразу на 80,5%. Дзяржаўная кампанія-манапаліст на рынку авіяперавозак імкнецца заняць рэзкі недахоп новымі рэйсамі ў Расею.
  • 4 чэрвеня Эўрапейскі зьвяз забараніў палёты ў паветранай прасторы ЭЗ а таксама доступ да аэрапортаў ЭЗ усім беларускіх авіякампаніям.
  • У пачатку чэрвеня дзяржаўны тэлеканал АНТ паказаў Рамана Пратасевіча ў праграме начальніка каналу Марата Маркава, якая называецца «Марков. Ничего личного». Радыё Свабода не публікуе фрагмэнты з гэтага інтэрвію, бо невядома, пры якіх абставінах запісвалася гутарка і ці мог Пратасевіч адмовіцца адказваць на пытаньні, якія яму задалі. Экспэрты гавораць пра высокі ўзровень стрэсу блогера, страху і магчымым ціску, а паплечнікі і родныя лічаць, што «інтэрвію» запісана пад катаваньнямі або пагрозай катаваньняў.
  • 8 чэрвеня, праз 11 дзён адсутнасьці, да Пратасевіча пусьцілі адваката Інэсу Аленскую. Над ім праводзілі сьледчыя дзеяньні, падчас якіх 7 гадзін не адпускалі нават у прыбіральню. Раман за кратамі перахварэў на танзыліт.
  • 14 чэрвеня Пратасевіча прывялі на сустрэчу МЗС Беларусі з журналістамі. Многія журналісты заявілі, што ня вераць таму, што Пратасевіч прамаўляе свае словы добраахвотна. Журналіст BBC Джон Фішэр пакінуў залю, напісаўшы, што затрыманы відавочна будзе гаварыць пад прымусам, а журналістка БелаПАН Тацяна Каравянкова заявіла, што ня верыць нічому з сказанага, і выказала спачуваньне вязьню.
  • 15 чэрвеня дырэктар Ryanair расказаў, як улады Беларусі ціснулі на капітана самалёта і экіпаж.
  • 16 чэрвеня расейскія СМІ паведамілі аб тым, што «Генэральная пракуратура ЛНР» падзякавала Лукашэнку за магчымасьць правядзеньня сьледчых дзеяньняў з Раманам Пратасевічам". Украіна ў адказ на гэта заявіла, што гэта інтрыгі Крамля, паколькі «фактычны кантроль на часова акупаваных тэрыторыях ажыцьцяўляе акупацыйная адміністрацыя РФ». Міністэрства замежных справаў Украіны запатрабавала ад уладаў Беларусі пракамэнтаваць інфармацыю пра візыт у Менск так званай «пракуратуры» самаабвешчанай рэспублікі.
  • 25 чэрвеня Рамана Пратасевіча і Софʼю Сапегу перавялі пад хатні арышт.

Камэнтаваць тут можна праз Facebook. Нам таксама можна напісаць на адрас radiosvaboda@gmail.com

Ігар Лосік Кацярына Андрэева Дар'я Чульцова Марына Золатава Ягор Марціновіч
XS
SM
MD
LG